Prawidłowa segregacja odpadów nie zawsze jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. To gdzie wyrzucać odpady komunalne i kiedy dany materiał powinien zostać zaklasyfikowany jako odpad powstający w związku z działalnością firmy lub procesem produkcyjnym sprawiać może sporo kłopotów. Różnice pomiędzy poszczególnymi kategoriami mają znaczenie nie tylko dla sposobu segregacji, ale również dla ich magazynowania i dalszego zagospodarowania.
Odpady podzielić można wedle wielu kategorii, jednak najpowszechniej linia podziału między nimi przebiega na linii: odpady komunalne / odpady przemysłowe. Czym więc są odpady komunalne, jak powinna przebiegać utylizacja odpadów, a co zalicza się do odpadów przemysłowych?
Co to są odpady komunalne?
Odpady komunalne to wszelki rodzaj odpadów, które powstają w odpady efekcie działania gospodarstwa domów i podobne pod względem charakteru i składu odpady pochodzące od innych wytwórców. W rezultacie śmieci komunalne wcale nie muszą powstawać wyłącznie w domu lub mieszkaniu, ale także być efektem działalności firm, sklepów, i biur. Najważniejszym czynnikiem, który je definiuje jest więc ich skład i charakter.
Co zaliczamy do odpadów komunalnych?
Wedle powyższej definicji do odpadów komunalnych zalicza się zarówno śmieci zbierane zgodnie z zasadami selektywnej zbiórki odpadów (segregacja odpadów komunalnych), jak i te niesegregowane.
|
Rodzaj odpadu |
Przykłady |
|
Papier i tektura |
kartony, gazety, papierowe opakowania |
|
Szkło |
szklane butelki i słoiki |
|
Metale |
metalowe opakowania, puszki |
|
Tworzywa sztuczne |
plastikowe opakowania, butelki PET |
|
Bioodpady |
obierki, resztki roślinne, odpady kuchenne pochodzenia roślinnego |
|
Drewno |
określone odpady drewniane pochodzące z gospodarstw domowych |
|
Tekstylia |
zużyta odzież i inne tekstylia |
|
Opakowania |
odpady opakowaniowe z różnych materiałów |
|
Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny |
drobna elektronika i urządzenia elektryczne |
|
Baterie i akumulatory |
zużyte baterie przenośne i wybrane akumulatory |
|
Odpady wielkogabarytowe |
meble i materace |
|
Odpady zmieszane |
odpady komunalne, których nie można prawidłowo przypisać do frakcji zbieranych selektywnie |
Jakie są podstawowe rodzaje odpadów komunalnych?
W praktyce jedną z najważniejszych klasyfikacji jest podział wynikający ze sposobu zbierania tego typu śmieci. Czym są odpady komunalne?
- Papier i tektura - składające się głównie z czystych śmieci papierowych i tekturowych, wśród których dominują kartony, papierowe opakowania, gazety, czasopisma i papier biurowy. Warto jednak zwrócić uwagę, że nie każdy przedmiot wykonany z papieru powinien jednak trafić do tej frakcji. Nie łapią się bowiem do nich materiały silnie zabrudzone, zatłuszczone i połączone trwale z innymi materiałami.
- Szkło - a więc szklane opakowania, butelki i słoiki; wyjątek stanowi ceramika, szyby i szkło żaroodporne.
- Metale i tworzywa sztuczne - plastikowe i metalowe opakowania, butelki PET, puszki i część opakowań.
- Bioodpady - pozostałości żywności i śmieci kuchennych, obierki i fusy, odpady z ogrodów a także lokali gastronomicznych i handlu detalicznego.
Co jeszcze zalicza się do odpadów komunalnych?
Z uwagi na fakt, iż grupa tych śmieci jest bardzo pojemna należą do nich również wszelkie niesegregowane odpady komunalne, które są pozostają po prawidłowym wydzieleniu frakcji przeznaczonych do selektywnej zbiórki. Dodatkowo zawierają się w nich odpady wiekogabarytowe, których z uwagi na duży rozmiar nie można umieścić w standardowym pojemniku.
W pakiecie z powyższymi do tej frakcji zaliczany jest również rozmaite zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz baterie występują również w strumieniu odpadów pochodzących z gospodarstw domowych. Tutaj jedno zastrzeżenie - baterie nie powinny trafiać do zwykłego pojemnika na odpady zmieszane, a do dedykowanych im pojemników na baterie i akumulatory.
Czego nie zaliczamy do odpadów komunalnych?
Równie ważne jak zestawienie tego czym są odpady komunalne to, co nie mieści się ich zbiorze. Okazuje się bowiem, że nie każdy odpad powstający w domu, firmie czy na terenie nieruchomości jest automatycznie odpadem komunalnym. Do odpadów komunalnych nie zalicza się w szczególności odpadów pochodzących z:
- zakładów produkcyjnych,
- rolnictwa,
- leśnictwa,
- rybołówstwa,
- zbiorników bezodpływowych,
- sieci kanalizacyjnych,
- oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych.
Co więcej, odrębną kategorię stanowią także odpady budowlane i rozbiórkowe, które pomimo tego, że wielokrotnie powstają jako rezultat remontu wykonywanego w prywatnym domu lub mieszkaniu, nie mieszczą się w tym zbiorze.
Co to są odpady przemysłowe?
W kontekście tego, czym są odpady przemysłowe, można przyjąć, że są to odpady powstające w wyniku prowadzenia działalności gospodarczej ukierunkowanej na produkcję, pracy przetwórni, a także różnego rodzaju procesów technologicznych. Oficjalne dane mówią o tym, że odpady przemysłowe stanowią ponad 90% wszystkich odpadów w Polsce. Zaś 80% masy odpadów przemysłowych pochodzi z górnictwa i hutnictwa.
Odpady przemysłowe są regulowane przez ustawę o odpadach z 2012 roku. Co istotne w tym przypadku, przepisy prawne zakładając kategoryzowanie ich według źródła ich powstania i przypisanie im odpowiedniego kodu z katalogu odpadów.
O tym, jak szeroką stanowią one grupę stanowi fakt, iż należą do nich:
- odpady z obróbki metali,
- wióry i ścinki produkcyjne,
- pozostałości tworzyw sztucznych,
- odpady z przemysłu drzewnego,
- odpady z produkcji papieru i tektury,
- pozostałości surowców,
- odpady z procesów chemicznych,
- zużyte oleje,
- rozpuszczalniki,
- farby i lakiery,
- osady i szlamy technologiczne,
- odpady powstające podczas czyszczenia urządzeń i instalacji,
- opakowania po surowcach i preparatach,
- zużyte materiały filtracyjne,
- czyściwa,
- zużyte ubrania ochronne,
- sorbenty wykorzystane do usuwania wycieków,
- popioły, pyły i żużle pochodzące z określonych procesów,
- odpady powstałe podczas procesów przetwarzania i obróbki materiałów.
Odpady przemysłowe można magazynować maksymalnie przez 3 lata, a przedsiębiorcy muszą prowadzić ewidencję odpadów w BDO.
Jakie są rodzaje odpadów przemysłowych?
Znamienne jest to, gospodarka odpadami przemysłowymi opiera się na tym, że można je przydzielić do kilku kategorii. Wśród nich znajdują się m.in. odpady produkcyjne i poprodukcyjne, czyli ścinki, wióry, pozostałości tworzyw, surowców lub materiałów stosowanych w produkcji. Ponadto są nimi odpady pochodzące z opakowań sztucznych, w tym folie, drewnianych i metalowych oraz kartony. Szczególnych ich typem są zużyte sorbenty, czyściwa i materiały filtracyjne oraz odpady niebezpieczne, które mogą stwarzać zagrożenie dla ludzi i środowiska.
Do tej grupy, zależnie od składu i właściwości, mogą należeć określone:
- oleje odpadowe,
- rozpuszczalniki,
- farby i lakiery,
- chemikalia,
- osady technologiczne,
- materiały filtracyjne,
- czyściwa i sorbenty,
- opakowania zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi.
Takie odpady wymagają szczególnej uwagi podczas zbierania i magazynowania. W zależności od rodzaju odpadu wykorzystuje się specjalistyczne pojemniki na odpady niebezpieczne.
Odpady komunalne a przemysłowe - najważniejsze różnice
|
Odpady komunalne |
Odpady określane jako przemysłowe |
|
Powstają przede wszystkim w gospodarstwach domowych. |
Powstają przede wszystkim w związku z procesami produkcyjnymi, technologicznymi i działalnością przedsiębiorstw. |
|
Mogą również pochodzić od innych wytwórców, jeśli są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych. |
Ich klasyfikacja zależy przede wszystkim od konkretnego źródła i procesu powstawania. |
|
Należą do nich m.in. papier, szkło, tworzywa sztuczne, bioodpady oraz odpady zmieszane. |
Mogą obejmować m.in. pozostałości produkcyjne, oleje, osady, chemikalia, wióry, sorbenty czy materiały filtracyjne. |
|
W katalogu odpadów odpady komunalne wraz z frakcjami zbieranymi selektywnie są ujęte w grupie 20. |
Nie istnieje jedna grupa katalogowa obejmująca wszystkie „odpady przemysłowe”. |
|
Odpady z produkcji są wyłączone z definicji odpadów komunalnych. |
Mogą być zarówno niebezpieczne, jak i inne niż niebezpieczne. |
Jak rozpoznać rodzaj odpadu? Kody odpadów i gwiazdki
Klasyfikowanie odpadów w znacznym stopniu ułatwia katalog odpadów. Dzięki niemu stworzono podział, na grupy, podgrupy i rodzaje. Co więcej, każdemu typowi odpadu przydzielono, składający się z sześciu cyfr kod. Dzięki temu gospodarka odpadami przemysłowymi podlega ścisłej kontroli prawnej, co przekłada się na to, że recykling odpadów przemysłowych zmniejsza zapotrzebowanie na surowce naturalne. Ponadto neutralizacja odpadów zmniejsza ich szkodliwość dla środowiska.
Dodatkowo w niektórych przypadkach zastosowano oznaczenie gwiazdką, wskazujące na odpad niebezpieczny. Zgodnie z obowiązującymi przepisami takie odpady wymagają specjalnego traktowania, a nie typowego, jak ma to miejsce ze zwykłymi odpadami komunalnymi czy typowymi odpadami produkcyjnymi innymi niż niebezpieczne. Jego zbieranie, oznakowanie, magazynowanie i dalsze przekazanie powinny odpowiadać wymaganiom dotyczącym danego rodzaju odpadu.
FAQ
Co to są odpady komunalne?
Odpady komunalne to przede wszystkim odpady powstające w gospodarstwach domowych. Mogą pochodzić także od innych wytwórców, jeżeli pod względem charakteru i składu są podobne do odpadów z gospodarstw domowych.
Jakie są przykłady odpadów komunalnych?
Do odpadów komunalnych zalicza się m.in. papier i tekturę, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, tekstylia, opakowania, odpady wielkogabarytowe oraz niesegregowane odpady zmieszane. W strumieniu odpadów z gospodarstw domowych występują także baterie i zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, które należy zbierać oddzielnie.
Czy odpady z firmy są odpadami komunalnymi?
Część z nich może nimi być. Jeżeli odpady powstające np. w biurze lub części socjalnej przedsiębiorstwa mają charakter i skład podobny do odpadów z gospodarstw domowych, mogą być zaliczane do odpadów komunalnych. Odpady powstające bezpośrednio w procesie produkcyjnym nie są natomiast odpadami komunalnymi.
Co zaliczamy do odpadów przemysłowych?
Określeniem tym nazywa się powszechnie odpady powstające podczas działalności przemysłowej i procesów produkcyjnych. Mogą to być pozostałości surowców, wióry, ścinki, oleje, osady, chemikalia, pyły, zużyte filtry, sorbenty czy zanieczyszczone opakowania.
Czy odpady przemysłowe są zawsze niebezpieczne?
Nie. W działalności przemysłowej mogą powstawać zarówno odpady niebezpieczne, jak i odpady inne niż niebezpieczne. O zaklasyfikowaniu konkretnego odpadu decydują jego właściwości i pochodzenie.
Czy gruz jest odpadem komunalnym?
Nie. Odpady powstałe podczas robót budowlanych są klasyfikowane jako odpady budowlane i rozbiórkowe, a definicja odpadów komunalnych wyraźnie je wyłącza.
Co oznacza kod odpadu?
Kod odpadu to sześciocyfrowe oznaczenie przypisane określonemu rodzajowi odpadu zgodnie z katalogiem odpadów. Przy ustalaniu kodu bierze się pod uwagę przede wszystkim źródło powstawania odpadu oraz jego rodzaj.
Czym różnią się odpady komunalne od przemysłowych?
Podstawowa różnica dotyczy ich źródła. Odpady komunalne powstają przede wszystkim w gospodarstwach domowych lub są do nich podobne pod względem charakteru i składu. Odpady określane jako przemysłowe są związane przede wszystkim z procesami produkcyjnymi, przetwórczymi i technologicznymi. Odpady z produkcji są wyłączone z definicji odpadów komunalnych.
